close

Informacja dotycząca plików cookies
Informujemy, że używamy informacji zapisanych na urządzeniach końcowych użytkowników przy pomocy plików cookies, w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Korzystanie z naszego serwisu internetowego oznacza, że użytkownik wyraża zgodę na ich zapisywanie. Zgadzam się, nie pokazuj więcej tej informacji
Szczegóły polityki cookie

 Sobota, 2019-02-16

  Najstarszy w Polsce portal o crossdressingu i transpłciowości
  Istniejemy od 2004 roku

  Ilość odwiedzin: 8033970, ilość odsłon: 64316372
Na skróty
 Familia
 Forum
 Co nowego na forum
 Blog
 Video
 Księga gości
Menu
Strona główna

Ogłoszenia

Aktualności

Nowości w portalu
Nasze projekty
Bieżące wydarzenia
Imprezy i spotkania
Kalendarz spotkań
Od redakcji
Listy do redakcji
Najpopularniejsze

Transpłciowość

Pojęcia
Identyfikacja
Terapia
Pomoc
Przeciw transfobii

Magazyn

Z kraju i ze świata
Zjawiska
Sławni transi
Na granicy płci
Miej świadomość
Prawo
Religia
Moda
Plusy / minusy
Ciekawostki
Na luzie

My i nasi bliscy

LadyLike
Żyć z „nią”
Ja i mój związek

Kultura

Prasa
Teatr
Filmy
Literatura
Grafika
Piosenki

Kawiarenka

Przemyślenia
Moja wielka przygoda
Mój pierwszy raz...
A to ja właśnie...
Transowe przygody
Moje przygody z Anną
Pamiętnik Alex
Wspomnienia Iwony
Opowiadania
Felietony w szpilkach
Biuta Bino

Transformacje

Dbamy o ciało
Makijaż - porady
Ubiór
Włosy i peruki
Dodatki
Tips & tricks
Jak oni to robią!
Makijaż – kurs
Z pomocą medycyny

Poradnik

Przewodnik
Rozmiary
Ciekawy produkt

Katalog

Nasze profile
Specjalnie dla nas
Miejsca i Kluby
Polecamy sklepy
Linki
Pliki do pobrania
Programy

Kontakt

Redakcja
Księga gości
Użytkownicy
Nasza mapa
Najnowsze artykuły
Wiosenne Plenerowe Trans Party 2019 (4167)
2019.02.12 Katowice. Dyżur psychologa (11409)
2019.02.05 Katowice. Wtorkowe pogaduchy przy kawie (11617)
Trans Sylwester w Tęczówce (5103)
2018.11.24 Katowice - Trans Wieczorek w Tęczówce (7757)
2018.09.7-9 - Plenerowe Trans Party (18040)
2018.11.24 Katowice - Trans Wieczorek w Tęczówce (35300)
2018.07.17 Katowice. Grupa wsparcia dla osób niedokonujących korekty (35554)
2018.07.10 Katowice. Wtorkowe pogaduchy przy kawie (56057)
Wiosenne Plenerowe Tras Party (24621)
...więcej...
Najczęściej czytane artykuły
Wymiary... idealne (675425)
Tucking&taping, czyli jak pozbyć się wypukłości w kroczu (578520)
Strony prywatne (358514)
Fryzura i makijaż, a kształt twarzy (310532)
Zakupy za granicą (273946)
Wiązanie krawata (256046)
Jaka fryzura? (219959)
Jak zrobić samemu udane zdjęcia? (217710)
Zakupy w Polsce (206698)
Zestawienie rozmiarów obuwia (206369)
...więcej...

Powrót do: Pojęcia

Określenia crossdresserów
Liczba wyświetleń: 30202


W skrócie:Najbardziej pojemnym terminem, którym mogą określić się wszystkie osoby trans jest crossdresser. Nazwa pochodzi od słowa crossdressing (ang. cross ‘krzyżowy, przeciwny’ i dressing ‘ubieranie się’). Crossdressing to ubieranie stroju płci przeciwnej.

Do artykułu dodano 7 komentarzy. Pokaż komentarze.
Najbardziej pojemnym terminem, którym mogą określić się wszystkie osoby trans1 jest crossdresser. Nazwa pochodzi od słowa crossdressing (ang. cross ‘krzyżowy, przeciwny’ i dressing ‘ubieranie się’). Crossdressing to ubieranie stroju płci przeciwnej. Crossdresser to osoba, która nosi ubrania konwencją przypisane płci przeciwnej, czyli będzie to mężczyzna chodzący w typowo kobiecych strojach (takich jak: spódnice, sukienki i buty na wysokim obcasie) albo kobieta ubrana w męskie ubrania (spodnie, buty na płaskim obcasie). Obecnie jest bardzo mało typowo męskich ubrań i z tego powodu trochę trudno opisać kobietę crossdressera, szczególnie gdy weźmie się pod uwagę tylko – jak sama nazwa wskazuje – kwestię ubioru. Bardziej precyzując, można powiedzieć, że kobieta crossdresser wyglądem (i sposobem bycia) upodabnia się do mężczyzny.

Crossdresserami można nazwać wszystkie osoby, które noszą ubrania płci przeciwnej. Mogą to być np. aktorzy (choćby aktorzy greccy, którzy grali także kobiece role, czy też aktorki wczesnej formy japońskiego teatru Kabuki, gdzie kobiety grały role męskie). Mogą to być drag queens i drag kings, którzy na scenie wcielają się w rolę osób płci przeciwnej, mogą to być osoby, które przebrały się dla zabawy, dla żartu, mogą to być też osoby transseksualne, które ubierają się zgodnie z poczuciem swojej płci psychicznej, ale wyglądają na „przebrane”, ponieważ ubiór nie pasuje do ich płci biologicznej. Liczy się nie tyle powód, ile to, że ktoś jest ubrany w strój odmienny od swojej płci (biologicznej). Jednak najczęściej określenie crossdresser pada w kontekście transwestytyzmu. Wiele osób transwestytycznych mówi o sobie, że są crossdresserami. Jest kilka powodów, dla których wybierają słowo crossdresser. Crossdresser to termin opisowy, a nie oceniający (w przeciwieństwie do transwestyty, który w języku polskim jest nacechowany). Crossdresser to zapożyczenie z języka angielskiego, a przez to, że język ten jest obecnie zdecydowanie bardziej znany niż łacina, to więcej osób zrozumie i łatwiej przyswoi ten termin, niż łacińskiego transwestytę. Co równie istotne, transwestyta w naszej kulturze nadal dla wielu ludzi pozostaje synonimem „mężczyzny, który przebiera się w damską bieliznę, aby zaspokoić swój popęd płciowy” albo też „oszusta – geja w sukience, który podstępem chce kogoś wykorzystać”. Jednym słowem termin transwestyta i transwestytyzm posiada negatywne konotacje, kojarzy się ze zboczeniem. Poziom wiedzy na temat transwestytyzmu i nastawienie do transwestytów dobrze oddają fragmenty sondy ulicznej przeprowadzonej na użytek warszawskiej rozgłośni radiowej Radiostacja. Oto jej fragmenty:
  • Generalnie transwestyci, no, no nie, są odpychający.
  • Są tak okropni, że nie można o nich mówić.
  • To – to już jest całkowicie zboczone.
  • Jak ktoś lubi z nimi seks, spać czy coś takiego, to mi to nie przeszkadza.
  • Każda opcja seksualna, jeżeli ktoś ma skończone osiemnaście lat – niech będzie wszystkim, niech sobie żyją, ja im życzę szczęścia.
  • Jestem przeciwko, takiego, no, przebierania się w takie rzeczy, udawania kogoś. To jest tak jakby się miało dwie osobowości, nie akceptuję tego.2
Jak widać, transwestyta budzi w ludziach obrzydzenie i jest postrzegany przez pryzmat seksu. Nawet jak ktoś nie ma nic przeciwko transwestytyzmowi, to myli bycie transwestytą z nietypowymi zachowaniami seksualnymi. Inni widzą w transwestycie „przebranego oszusta”. Częstym błędem jest także stawianie transwestytów w jednym szeregu z „innymi orientacjami seksualnymi”, tak jak zrobiła to pani redaktor, która prowadziła program na temat transseksualizmu i transwestytyzmu, z którego pochodzi powyższa sonda. Jednym tchem wypowiedziała ona zdanie o następującej treści: „Rozmawiamy dzisiaj na gadu gadu o tym, co i jaki jest stosunek, i co wiemy o środowiskach innych orientacji seksualnych. Jest z nami Rudzielec, który jest transwestytą […]” – z czego można wyciągnąć mylny wniosek, że transwestytyzm to kolejna orientacja seksualna.

Trudno dziwić się temu stanowi rzeczy, kiedy autorzy najnowszych słowników3, lekceważąc aktualny stan wiedzy medycyny i seksuologii, podają przestarzałe definicje. Tak więc transwestyci uciekają często od określania się słowem transwestyta i zastępują je słowem crossdresser.

Popularnym skrótem od słów crossdresser i crossdressing jest CD, cd – i te dwie literki bardzo często stoją przy nicku osoby na czacie lub jakimś portalu (np. aga_cd, alicecd, AnastazjaCD), a także w adresach mejlowych (np. aldonkacd@, ania.cd@,). Czasem skrótem może być cross, np. aniacross, ania_cross@, agacross@.

Najczęściej słowo crossdresser występuje w rodzaju męskim. Można mówić: kobiety crossdresserzy i mężczyźni crossdresserzy. Czasem zdarza się forma crossdresserka i wtedy często odnosi się ona do biologicznej kobiety, która się przebiera (cyt.: „Dlaczego kobieta crossdresserka uchodzi – czyli taka ubrana po męsku i w ogóle nosząca się po męsku – a my nie!; A faktem jest, że często się widzi kobiece crossdresserki. Może nie zawsze zdają sobie z tego sprawę; Ale kto wie, może jestem crossdresserką w wydaniu kobiecym, tylko nic o tym nie wiem...”), a także czasem do mężczyzny crossdressera, który rodzaj gramatyczny dostosowuje do swojego chwilowego kobiecego wizerunku. (cyt.: „Mam na imię Agnieszka. 180/59/18 od dziecka przebieram się za dziewczynę. Od niedawna wiem, że takie coś nazywa się crossdressing, a więc jestem crossdresserką, która pragnie poczuć się jak najbardziej kobietą”4). Często zamiast crossdresserka mówi się też kobieta tv albo crossdresser k/m (cyt.: „Kasiu, nie chodziło mi akurat o butch, ale o takich «zwykłych» crossdresserow k/m. To tacy zwykli, trochę drobni chłopcy. Zazwyczaj krótkie włosy, naturalnie spodnie, jakiś sweterek (typowo męski). Często – nie wiem jak to robią – jakoś ukryte piersi”.)

Niektórzy crossdresserzy, mimo wszystko wybierają słowo transwestyta i nim się określają (cyt.: „Mam na imię Paula. Mam żonę i dwoje dzieci, które mnie w pełni akceptują jako kobietę. Naprawdę jestem szczęśliwa, że jestem transwestytą”.). Pomijając wszystkie minusy tego terminu, zaletą pozostaje to, że jest zadomowiony w języku. Jako hasło podają go różne słowniki, łatwiej znaleźć definicję transwestytyzmu niż crossdressingu. Po porównaniu tych dwóch terminów jednak lepiej wypada crossdressing, crossdresser niż transwestyta, ponieważ crossdresser nie jest obciążony „piętnem zboczenia seksualnego”. Kiedy w wyszukiwarkę internetową wpiszemy crossdressing, pojawiają się linki do stron tłumaczących to pojęcie, kiedy wpiszemy „transwestyci”, to oprócz definicji i wyjaśnień znajdziemy też strony pornograficzne.

Nie tylko Polacy uciekają od mówienia o sobie transwestyta:

W literaturze anglojęzycznej często zamiast pojęcia transwestytyzm wykorzystuje się zamiennie pojęcie crossdressing. Transwestyta określany jest wówczas jako crossdresser. Zamienniki te używane są głównie dlatego, że słowo transwestytyzm jest przez wielu odbierane negatywnie. [...] Również w Polsce transwestyci nie lubią się tak nazywać, dlatego stosują inne, często skrótowe, określenia, jak np.: tv (tefałka lub tiwi), transka, transetka, crossdresser.5

TV, tv, to skrót od transwestyta i transwestytyzm (albo transwestyzm, bo i w tej formie wyraz może występować) (cyt.: „Witam, jestem TV szukam pokrewnej duszy i przyjaciółek; I jeszcze powiem coś, co może się nie spodobać. O tych różnicach między tv i ts. Choć oba zjawiska są bardzo odmienne, to jednak trudno czasami zarysować między nimi ostrą granicę”). Element tv jest bardzo często – podobnie jak cd – wpisywany w nicki i loginy, cyt. madziatv@, magdatv@, magdatv, MagdaTv_Krk, Magdusia_tv, tv11, TVKarolina, TV_Ania). Tylko o ile cd oznacza po prostu osobę, która się przebiera i jest dość niezobowiązującym pojęciem, to tv zawsze oznacza osobę transwestytyczną. Ponieważ skróty ukute od crossdressingu i transwestytyzmu, czyli cd i tv dość jednoznacznie kojarzą się z płytą kompaktową i telewizją, to czasem na portalu crossdresserskim można znaleźć takie żarty, cyt.: „Nie wiem... I tak sobie tu mędrkuję... że nie jestem tv, ani cd, ani vhs, tylko genetyczna”.

Tv można przeczytać jako tiwi oraz tefał. Tiwi jest słowem rodzaju nijakiego, powiedzenie „jestem tiwi” w ustach mężczyzny to domyślne „jestem transwestytą”, w ustach kobiety „jestem transwestytką” – to drugie raczej potencjalne, bo niewiele jest kobiet świadomych własnego transwestytyzmu. Natomiast z tefał szybko robi się tefałka na określenie mężczyzny transwestyty. Większość słów określających „trans” to słowa w formie żeńskiej określające „przebranego mężczyznę” – ponieważ statystycznie częstsze jest przejście z mężczyzny w kobietę.

Kolejnym skrótem jest trans. Trans może być określeniem osoby transwestytycznej, transgenderycznej i transseksualnej, i teraz w zależności od kontekstu trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie, o kogo chodzi, co przy odrobinie doświadczenia nie jest trudne (cyt.: „Mam na imię Ola. Jestem niepoprawną romantyczką, lubię poezje śpiewaną (SDM). Kim jestem (?), tak naprawdę – sama nie wiem. Na pewno jestem trans... ale co dalej?; zasadniczo jestem człowiekiem, natomiast co do płciowości – chyba najbezpieczniej nazywać mi siebie samą mianem trans; Stąd przyjęłam, że najbezpieczniej a zarazem szczerze będzie jeśli zamiast określeń cd, tv, tg, ts – dla opisania swego stanu używać będę określenia trans; Bycie transem to nic wstydliwego, ani złego. Związki trans–kobieta były, są i będą. Jedne bardziej udane, drugie mniej. Podłe i okrutne w tym wszystkim może być moim zdaniem tylko jedno – jeśli trans zwiąże się z kimś na stałe, nie mówiąc wcześniej o swoich skłonnościach). Mniej popularnym skrótem od trans jest tr, czyli kolejne dwie literki, które czasem pojawiają się przy nickach (cyt. Inna_tr, Beatatr). Samo słowo trans też jest wpisywane w nicki i loginy (cyt. Basiatrans, trans31, transbeata, transkicia, trans_Kasia, transpati@, madziatrans, madzik_trans@, martynatrans@, monikatrans@).

Wariantami od trans będą: transa, transka, transetka, czyli formy „ukobiecone”, żeńskie (cyt: „Transowanie to głównie dusza, a nie ciało. Gdyby było inaczej nie była bym transką. Jeżeli wchodzisz w osobistą zażyłość z damskimi częściami garderoby, to jesteś transką. Jestem transetką z urodzenia, czyli nie umiem udawać męskiej szorstkości, naśladować samczego tembru głosu, powstrzymywać się przed okazywanie emocji – jednym słowem nie umiem udawać faceta”). Formą męską będzie „jestem transem”, tak będzie się opisywała osoba o ciele kobiety, która psychicznie bywa lub jest mężczyzną (cyt.: „ponieważ mam syna, więc również z miłością przytuliłabym do serca jego wybrankę, gdyby była transem w drugą stronę”). Forma „jestem trans” może odnosić się i do kobiety, i do mężczyzny, i tu również w kontekstu należy wywnioskować, o kogo chodzi („A zatem rozważałam nad tym, jaka jestem i czego tak naprawdę chcę, jako trans”).

Trans pojawia się także jako druga podstawa słowotwórcza w złożeniach typu: transdziewczynka, translaska, itd.

Z ankiety przeprowadzonej w 2005 roku na portalu crossdressing.pl, którą wypełniło ponad 500 osób, wynika, że ulubionym słowem na określenie transwestyty jest transetka, którą wybrało 37% osób. Faktycznie, słowo to ma miłe brzmienie, pewną lekkość, jest spieszczeniem, robi bardzo „kobiece wrażenie”, na dodatek może też kojarzyć się z bransoletką, która jest elementem damskiej biżuterii. Drugim co do preferencji słowem było po prostu laska, którym lubi się określać 22% odwiedzających portal. Na trzecim miejscu uplasował się trans (14%), potem tiwi (10%), następnie panna (8%), na przedostatnim miejscu transwestyta (6%) i na końcu tefałka (3%).

Które określenie najbardziej Ci się podoba?
Transetka: 37% (203)
Laska: 22% (122)
Trans: 14% (78)
„Tiwi”: 10% (53)
Panna: 8% (43)
Transwestyta: 6% (31)
„Tefałka”: 3% (18)
Oddanych głosów: 5485

Określenia te odnoszą się głownie do transwestytyzmu, czy szerzej, „transu” mężczyzn – podkreślają głównie ich kobiecość, nawet w nazwach przebija pragnienie bycia postrzeganym jako ona, czyli bycia postrzeganą jako: transka, transetka, tefałka, laska, itd. Tylko jedno określenie odnosi się wprost do mężczyzny (transwestyta), a dwa: tiwi i trans – nie są rodzaju ani męskiego, ani żeńskiego, czyli pozwalają na pewne niedookreślenie i „bezpłciowość”. W ankiecie nie uwzględniono słowa crossdresser, nie było też wariantu „zaznacz inne”, było tylko pytanie: „które określenie najbardziej ci się podoba?” i możliwość wyboru z siedmiu podanych możliwości (transwestyta, trans, tiwi, tefałka, panna, transetka, laska).

Potocznym i lekko pejoratywnym określeniem transwestyty, choć można je rozciągnąć na wszystkie osoby trans, jest tranzystor. Postronne i nieprzychylnie do transwestytów nastawieni ludzie mogą używać tego słowa w kategoriach wyzwiska (cyt.: „Po drodze minęłyśmy jakichś łosi, z których jeden krzyknął: «Ooo! Tranzystory idą», co trochę nas zmieszało, ale po kilku sekundach mało nie płakałyśmy ze śmiechu.; Czy jak któraś z nas idzie ulicą a z tyłu słyszy «patrz idzie tranzystor» to woła 70-letni dziadek?”), ale sami transwestyci używają go bardziej w kategoriach żartu (cyt.: „Tak więc Dziewczyny – Tranzystory Rulez!!! Przebierajcie się i wychodźcie – to nic strasznego; Jest taki teledysk MM, gdzie pojawiają się tranzystory i Marylin z nimi; Nie wiem jak wy, ale ja przyczepie sobie do kurtki tranzystor, jako nasz znak rozpoznawczy; A już całkiem żartem, któraś z dziewczyn proponowała, żeby nosić w klapie tranzystor to byłby znak rozpoznawczy”).

Powyższe określenia odnoszą się w dużej mierze do osób transwestytycznych, oraz: trans – też do transseksualistów. Istnieje jeszcze określenie transgenderysta od: transgenderyzm. Transgenderyzm to według Wikipedii:

niezadowolenie z posiadanej płci i psychiczna identyfikacja z płcią biologicznie odmienną oraz dążenie do funkcjonowania zgodnie z psychicznym poczuciem. Osoba transgendryczna nie pragnie, a nawet ma niechęć do przeprowadzenia zmiany płci przez zabieg chirurgiczny, jednak chce funkcjonować w społeczeństwie w płci przeciwnej do swojej biologicznej. Występować może transgenderyzm częściowy, w którym nie można jednoznacznie określić odczuwanej płci. Transgenderyści nierzadko unikają jednoznacznego określenia swojej płci, wolą określać się jako osoby pomiędzy płcią męską i żeńską. Popychanie ich do własnej kategoryzacji i określeniu się jako osoba męska lub żeńska często działa przeciwko ich samospełnieniu i samoodkrywaniu.


Transgenderyzm na skali „transu” można ustawić gdzieś między transwestytyzmem a transseksualizmem (chyba bliżej tego drugiego). Bez względu na istnienie konkretnych terminów i definicji należy pamiętać, że pojęcia te są dość płynne i mają nieostre granice, niektóre się przenikają, inne uzupełniają – i bardzo rzadko zdarza się, aby jakaś osoba swoim poczuciem płci idealnie wpasowała się w którąś kategorię. Jednak nawet jeśli żadne z pojęć nie oddaje wystarczająco dobrze czyjegoś poczucia tożsamości płciowej, to i tak wiele osób decyduje się na stosowanie, tych – może i ułomnych – terminów w stosunku do siebie, bo jakiekolwiek określenie jest już pewnym zawężeniem granic, w których mieści się ich poczucie płci. A zawężenie, określenie, nazwanie – zwiększa szansę na to, aby otoczenie zrozumiało daną osobę.

Skrót od transgenderyzmu to tg – i można go dopisywać do nicka, tak samo jak cd czy tv, z tym, że takie nicki można zobaczyć znacznie rzadziej (EmilkaTG). Czasem kryją się za nimi osoby np. interseksualne (hermafrodytyczne), czasem ktoś mówi o sobie, że jest transgenderystą (cyt.: „Witam wszystkich! Nazywam się Marta Just. Od jakiegoś już czasu aktywnie uczestniczę w życiu Portalu, najciekawszego wg mnie miejsca w Internecie. Uważam się za transgenderystę (choć żadne naukowe ciało tego nie stwierdziło); Uważam się za osobę TG i już planuję, kiedy i jak zrobić porządek z paroma wyjątkowo niewygodnymi fragmentami ciała”).

Osoby czujące całkowitą rozbieżność między płcią psychiczną a biologiczną to transseksualiści. Najczęściej stosowanym skrótem oznaczającym osobę transseksualną lub transseksualizm jest ts, (cyt.: AgnieszkaTS30, agnieszka.ts@..., agnieszka_ts, Alexandra24_ts, Aluminium_Angel_Ts, Andżela_TS_16, Ts_Ka). Od tego skrótu utarło się mówienie na transseksualistkę teeska (cyt. „Ale w sumie czego tu wymagać – w końcu to tylko teeska – nie mogli tego sznureczka w głowie przeciąć, bo by uszy odpadły”).

Istnieje też termin transpłciowość, osoby transpłciowe. Jest to bardzo mało znane określenie, stosowane głównie w raportach Amnesty International. Według uwag terminologicznych z Przełamać milczenie. Łamanie praw człowieka ze względu na orientację seksualną „tożsamość transpłciowa oznacza poczucie danej osoby, że jej tożsamość płciowa nie jest zgodna z cechami fizjologicznymi płci, z którą ta osoba się rodzi. Może to prowadzić do dążenia do «zmiany płci», zazwyczaj na drodze kuracji hormonalnej i operacji chirurgicznej, w celu dostosowania cech fizycznych do tożsamości płciowej” – z czego wynika, że w transpłciowość możemy wliczyć transgenderyzm i transseksualizm (cyt.: „Działaczka transpłciowa Melike (Demet) Demir poinformowała AI, że ona sama, pozostali skarżący oraz towarzyszący im przedstawiciel organizacji praw człowieka IHD nie zostali dopuszczeni na salę sądową”). Słowo transpłciowy można rozumieć jako tłumaczenie angielskiego terminu transgender. To tłumaczenie ma na celu podkreślenie najważniejszego aspektu, czyli płci (łac. sex), a nie – jak błędnie można wnioskować z terminu transseksualizm – seksu.

Ostatnim i najnowszym określeniem jest międzypłciowość. Pojawiło się ono w ostatnich tygodniach na portalu crossdresserów. Ma podkreślić to, że nie wszystkie osoby czują się w pełni tylko kobietą lub tylko mężczyzną. Są też takie osoby, które w jakimś stopniu – stale lub okresowo – czują się jednym i drugim lub też ich ciało wskazuje na płeć inną niż ich płeć psychiczna. Termin międzypłciowość jest dość szeroki. Opisuje płeć jako kontinuum. Obie podstawy słowotwórcze są polskie, a to w znacznym stopniu ułatwia zrozumienie terminu. Zamiast gender czy sex pojawia się słowo płeć, a zamiast transmiędzy, co też jest dość nowatorskie, bo o ile trans znaczy ‘poza’ (w domyśle ‘poza jedną płeć’), to między wskazuje to, co jest między jedną a drugą płcią (cyt.: „Używajmy pojęcia «międzypłciowy» na wzór anglosaskiego pojęcia transgender; Jeśli partnerka nas kocha i akceptuje, to widzi część naszych lęków i to, że funkcjonowanie w tej międzypłciowości sprawia nam (części z nas) trudność; To jeden z tych tekstów, który przekracza podział na m/k i k/m i dotyka samej istoty międzypłciowości”).

Kiedy używa się skrótów tv czy ts, często dopisuje się do nich inny skrót: k/m lub m/k. M/k oznacza transformację mężczyzny w kobietę, czyli np. tv m/k oznacza mężczyznę transwestytę, który przebiera się za kobietę, który czasami bywa kobietą. Skrót k/m oznacza transformację kobiety w mężczyznę, czyli np. ts k/m będzie oznaczało mężczyznę, który urodził się z ciałem kobiety i dąży do dostosowania swojego ciała – biologicznie kobiecego – do płci psychicznej – męskiej. Innym sygnałem tego, czy ktoś jest k/m czy m/k jest imię, a także postawienie przy skrócie tv czy ts imienia, np.
  • Joanna_tv oznaczać będzie transwestytę (tv) m/k,
  • Malwina_cd oznaczać będzie crossdressera (cd) m/k,
  • Piotr_ts to transseksualista (ts) k/m,
  • Anita_trans to osoba trans m/k.
Imię jest najczęściej przeciwne do płci biologicznej danej osoby. W Internecie, w słowie pisanym, najłatwiej oddać swoje poczucie płci, używając odpowiedniego imienia, nicku oraz rodzaju gramatycznego. Najczęściej – bo jednak nie zawsze – jest tak, że pod kobiecym imieniem występuje biologiczny mężczyzna lub na odwrót (to, na ile płeć psychiczna jest zbieżna z imieniem, można wyrazić przez dopisek cd, tv, ts, tg itd.). Do imienia najczęściej jest dopasowany odpowiedni rodzaj gramatyczny. Zmiana rodzaju jest albo pomyłką, albo świadomym zabiegiem. Mówi jedna osoba, a używając konkretnego rodzaju: żeńskiego lub męskiego, ukazuje tę część siebie, wydobywa i podkreśla tę swoją stronę, którą akurat ma ochotę pokazać, która bardziej jest związana z daną sytuacją albo wydarzeniem, o którym się mówi.

Przez cały ten fragment przewija się określenie osoby trans – i jest to też jedna z możliwości nazwania danej grupy ludzi. Sformułowanie osoby trans – z powodu użycia tylko pierwszego członu wyrazów transseksualista, transwestyta, transgenderysta – pozwala na zebranie wszystkich „trans” w jednej kategorii, a ma to swoje postawy, dlatego że jest wiele spraw łączących wszystkie te osoby.

Mówienie osoby trans czy osoby transwestytyczne, transgenderyczne, transseksualne pozwala na zamieszczenie większej dawki szacunku do nich i ładniej brzmi niż powiedzenie po prostu transwestyci czy transseksualiści. Określenia typu osoby trans, osoby transwestytyczne pojawiają się raczej w dłuższych tekstach pisanych, niż w języku potocznym.

Słowa opisujące „trans” ujmują go od różnych stron. Transwestyta i crossdresser to słowa dotyczące zewnętrzności, tego, co widać. Oba te określenia zwracają uwagę na aspekt ubrania. Transgenderysta – podkreśla istnienie genderu, czyli płci kulturowej. Transseksualista wskazuje na płeć biologiczną. Transwestyta i crossdresser to „przebrany”, transgenderysta – ten, który jest poza swoim genderem, poza swoją płcią kulturową, transseksualista zaś– ten, który jest poza swą płcią biologiczną. Słowo międzypłciowy określa człowieka przez odwołanie się do jego wewnętrznego poczucia płci. Nie ma tu definiowania od zewnątrz, czyli przez to, co widać, aspekt wyglądu nie jest więc najważniejszy ani wiążący, aby kogoś za międzypłciowego uznać.

Ostatnimi podanymi terminami będą te, które odnoszą się do osób żyjących na styku świata homoseksualistów i crossdresserów, mianowicie: dragów, czyli drag queens i drag kings, travesty, transwestytów, transgenderyzmu i transdżenderyzmu.

Trudno poprowadzić ostrą granicę między tym, co gejowskie, a tym, co związane z crossdressingiem, szczególnie z tego powodu, że są również homoseksualiści, którzy się przebierają. Jedną z kontrowersyjnych postaci środowiska LGBT7 jest drag queen. Drag queen to mężczyzna przebierający się za kobietę, aby na scenie ją odegrać i sparodiować. Drag queen to nie jest kobieta „naturalna”, drag queen to kobieta sztuczna, wyjaskrawiona, zagrana, to ociekająca brokatem i perłami królowa, która swoimi występami zabawia gości w klubach. Na początku drag queens występowały w klubach gejowskich i dlatego są kojarzone z gejami, mimo że od strony zewnętrznej są osobami przebierającymi się, czyli crossdresserami. Kojarzyć je można z gejami też z tego powodu, że często geje bywają drag queens, ale nie musi tak być zawsze.

Drag queen można przetłumaczyć z angielskiego jako ‘przebrana królowa’, jednak samo drag to akronim od Dressed As a Girl, czyli ‘ubrany jak dziewczyna’8. Często używany skrót od drag queen to DQ lub dq, cyt.: „Już w najbliższą sobotę, 29. kwietnia w krakowskiej siódemce będzie można podziwiać warszawską gwiazdę DQ – Żaklinę; ale czy dq, dk, czy taka ciotka klotka ze złamanym nadgarstkiem nie są częścią środowiska LGTB?”.

Środowisko gejowskie, mimo że często bawi się przy występach drag queens, to jednak, jak uważają niektórzy, nie zyskuje na tym, że geje kojarzeni są z przebierającymi się za kobiety mężczyznami. Geje obawiają się, że sami będą postrzegani przez pryzmat drag queen, czyli jako kobiety lub jako karykatura kobiet. Geje, którzy są nieprzychylni drag queens, skupiają się głównie na ich wyglądzie. W różnych wypowiedziach można przeczytać, że wyglądają one jak „kobietopodobne straszydła”, że mają „upudrowane ryje” itp.

Lustrzanym odbiciem drag queensdrag kings lub – w wersji spolszczonej – drag kingi, czyli kobiety przebierające się za mężczyzn, by ich karykaturalnie odegrać. Idąc za etymologią słowa drag, powinny być drab kingi, bo przecież drag king nie jest ubrany jak dziewczyna (Dressed As a Girl), tylko jak chłopak, czyli Dressed as a Boy. Jednak wygrała forma drag king i ona jest powszechnie używana. Zarówno drag kings, jak i drag queens w skrócie określa się słowem drag, cyt.: „Obrończynie obecności dragów na manifestacjach posługują się hasłami nietolerancji, dyskryminacji, niemalże świętą ideologią, podpinając pod to wszystko kwestie, z jakimi walczą lesbijki i geje. Zupełnie tak, jakby artyści drag byli jakąś uciskaną mniejszością”.

Wymieniając zawody związane z odgrywaniem płci na scenie, trzeba jeszcze wspomnieć o travesty. Travesty, tak jak drag odgrywają płeć, ale robią to jak najwierniej potrafią, nie jest to parodia, ale mimetyzm. O ile nazwy drag queen i drag king są znane w Polsce nie tylko wśród gejów i crossdresserów, to określenie travesty jest powszechne tylko wśród osób zintegrowanych ze środowiskiem drag.

Jest jeszcze jedna specyficzna różnica w nazewnictwie w środowisku LGBT. Dotyczy ona transgenderyzmu. Do języka polskiego bardzo niedawno weszło pojęcie genderu (czyt. dżenderu), tj. płci kulturowej. Genderem zajmują się głównie osoby związane z gender studies i queer theory. Zgodnie z kierunkami badań tych dyscyplin mówi się o genderze i jego przekraczaniu, wychodzeniu poza gender, poza swoją rolę społeczną i jest to określane jako transgenderyzm, częściej transdżenderyzm, cyt.: „A co do dżenderyzmu, a właściwie transdżenderyzmu – w świecie tak się p**** z tymi płciami, orientacjami itp., że się okazało, że trzy orientacje i dwie płcie to jednak za mało; Chodziło mi oczywiście o tych, co nie mają pojęcia, że sam fakt bycia gejem już powoduje, że są wrzuceni do wspólnego pojęciowego worka, w jakim są osoby transdżenderowe, a «heteryccy geje» to taki typ geja, który mówi o sobie «normalny, męski koleś, jestem aktywny w seksie analnym» hahahaha, wypiera się po prostu swego transdżenderyzmu”. Natomiast wśród crossdresserów powszechniejsza jest forma transgender, transgenderyzm i słowo to wymawiane jest tak, jak się je zapisuje. Oznacza ono osobę, która wychodzi poza swój gender ze względu na swoją anatomię (np. osoba interseksualna) lub poczucie płci, lub jedno i drugie. Osoby transgenderowe są poza genderem ze względu na swój wygląd fizyczny, często posiadanie cech anatomicznych obu płci, fizyczną i/lub psychiczną androgynię. Osoby homoseksualne są trandżenderowe, czyli poza genderem ze względu na niewpisywanie się w tradycyjną rolę społeczną. Podstawa słowotwórcza – gender – ta sama, jednak i brzmienie, i znaczenie trochę inne.

Na pograniczu dwóch środowisk są transwestyci, najczęściej mężczyźni. Przez gejów transwestyci zazwyczaj nazywani są transami, geje mówią „ta transa, te transy”, cyt.: „transy i drag queens są także gejami i nie ma żadnego powodu, by ich pomijać”. Transwestyci raczej wybierają na określenie siebie formę zdrobniałą: transka.


Bogusława Ilnicka



1Przez określenie osoby trans rozumiem wszystkich transseksualistów, transgenderystów, transwestytów.
2Fragmenty audycji wyemitowanej w warszawskim radio Radiostacja 10 kwietnia 2006.
3 „Transwestytyzm – jedna z form zaburzonej identyfikacji i roli płciowej polegająca na uzyskiwaniu podniecenia seksualnego i rozkoszy seksualnej na skutek przebierania się w odzież płci przeciwnej”, cyt. za: PraSł 43, 146.
4http://agnieszka86tv.randki.sex-zone.pl/
5http://www.crossdressing.pl/main.php?lv3_id=6&lv1_id=9&lv2_id=6&lang=pl
6http://www.crossdressing.pl/main.php?poh_id=10&lang=pl
7Określenie środowisko LGBT powstało jako skrót od: lesbijki, geje, biseksualiści, osoby trans (transseksualne, transgenderyczne, transwestytyczne). 8http://www.crossdressing.pl/main.php?lv3_id=411&lv2_id=63&lv1_id=26&lang=pl


Do artykułu dodano 7 komentarzy. Pokaż komentarze.



Powrót do: Pojęcia

Logowanie
Nick:
Hasło:

Ankieta
Czy uzyskałeś pomoc od organizacji LGBT ?
Trans-Fuzja
Tęczówka
Lambda
KPH
innej organizacji
nie otrzymałem/am pomocy
nie szukałem/am pomocy
Skomentuj

Wyniki ankiet
Użytkownicy
Zarejestrowanych: 8058
On line: 49
Zalogowani:
Wyszukiwanie
Myśl na tę chwilę
Nie wierzcie zegarom - czas wymyślił je dla zabawy
Wojciech Bartoszewski

Skórka
Organizacje i grupy LGBT


sekcja dla całego środowiska Trans

całe środowisko Trans


głównie Les/Gay

Zaprzyjaźnione strony

Crossdressing ogłoszenia



Trans randki
Trans rande
Transgender dating
Copyright (c) 2004-2015 by crossdressing.pl